Prof. Osman ÖZSOY
yazaramesaj@gmail.com
Yazacağımız yazı Prof. Dr. Nevzat Tarhan Hocamızın sahasına giriyor ama, affına sığınarak bugün bir noktanın altını çizmek istiyorum.
Yazımızın başında önce birkaç gün önce gazetelerde yer alan bir haberi aktaralım, ardından konuyla ilgili 3 yıl önce bu köşede kaleme aldığımız benzer bir olayı hatırlattıtktan sonra bir çift kelam ederek yazımızı tamamlayalım.
Gazetelerde yer alan haber şöyle…
İspanya’nın tatil cenneti Mayorka’dan (Mallorca) İngiltere’ye giden 71 turist, uçağa binip de koltuklardaki yerlerini alınca, pilot kabininden yapılan anonsla dehşete kapıldılar.
Uçağın kalkışına birkaç dakika kala yapılan anonsta “Sayın yolcular, uçağın bagaj kısmında küçük bir problem nedeniyle bagajlarınız sadece ön kısımdaki bölüme yerleştirilebildi. Burun kısmındaki ağırlığı dengelemek için lütfen arka koltuklara geçiniz” denildi. Pilot, korkulacak bir durum olmadığını sözlerine ekledi.
İngiliz gazetelerinde geniş yer alan haberde, Thomas Cook Havayolları’na aituçakta bulunan 71 yolcu anonsu duyar duymaz bir anda uçağı boşaltmışlar. Yolcular havayoluna dava açmaya hazırlanıyorlarmış.
Uçağın yolcularından 17 yaşındaki Rowen Leybourne, olayı şöyle anlatmış: “Anonsu duyar duymaz annemi aradım ve ne yapmam gerektiğini sordum. Derhal uçaktan inmemi ve başka bir uçakla dönmemi söyledi. Zaten tüm yolcular aynı şeyi yaptı ama o anons hepimizi çok korkuttu ve şaşırttı.”
Haber böyle… Ne yalan söyleyeyeyim, haberi okuyunca demek bizim ülkemizde durum o kadar da fena değilmiş dedim. Bu nedenle, 3 yıl evvel yazdığım ve benzer bir olayı anlattığım yazıdan dolayı bir uçak dolusu yolcudan özür diliyorum.
6 Ekim 2006?da bu köşede yayınlanan ?Ülke gündemini çatlaklar belirliyor?? başlıklı yazıdan bazı paragraflar şöyle…
?…Mayıs ayı başıydı. Türkiye?nin kalburüstü diyebileceğimiz bir uçak dolusu insanla Pakistan?a gittik.
Pakistan?a özel uçakla gidilmişti. Siyaset, iş, medya, bürokrasi dünyasından yaklaşık 160 kişi katılmıştı geziye. Dönüş için İslamabat?tan uçağa bindiğimizde, hostesler ilk dört sıraya kimseyi oturtmadı ve yolcuların diğer koltuklarına ilerlemesini istediler.
Kalkıştan önce pilot kabinden çıktı ve yolculara bir duyuruda bulundu. Uçağın dengesi açısından, o anki yük durumuna göre, güvenli bir seyahat için ilk yakıt tankı boşalıncaya kadar ilk dört sıranın boş bırakılmasını istedi. Arzu edenler, 2 saat sonra ilk 4 sıraya geçip oturabilirler dedi.
Yanımdaki koltukta ve arka sıramda Milli Eğitim Bakanlığı?ndan üst düzey bürokratlar vardı. Kendilerine döndüm ve ?Anonsu duydunuz, sizce yolcular ilk dört sırayı boş bırakırlar mı? dedim. ?Ne demek bırakırlar mı, pilot güvenlik riski var dedi ya? Hem yolcuların tamamı okumuş yazmış insanlar. Elbette oturan olmaz…? dediler.
?Maalesef öyle değil? dedim. ?İstatistikî pay konusunu bilirsiniz. Yani, ülkemizin yüzde kaçı çatlaksa, büyük oranda bu uçaktakilerin de o kadarı çatlaktır. Dolayısıyla uyarı da yapılsa, yolcular arasından beli oranda sıra dışı tip muhakkak çıkacaktır…? dedim.
Yerlerinden fırladılar?
Nitekim pilot kabine girer girmez 4?5 kişi hemen yerlerinden fırladı ve ilk dört sıra koltuğa yerleşmek için atağa geçti. Biri hariç diğerleri hosteslerin iknası ve yolcuların tepkisiyle yerine geçtiyse de, bir yolcuyu yerinden kaldırmak mümkün olmadı. Görünüşe bakıldığında kelli felli bir adamdı. Hatta o yolcu nasıl olduysa, ya hostesleri artık iyice bıktırdığından, ya da allem kalem edip işi bağladığından olsa gerek, yolculuğun bir kısmında pilot kabinine de girdi.
Hosteslere yaşatılan zorluk nezaketsiz bir görüntünün ortaya çıkmasına neden oldu. Yolcular da bazı yolcuların duyarsızlığından ve duyuruya rağmen bir güvenlik riski oluşturma pahasına ön koltuklara saldırmasından rahatsız oldular.
Yaşananlardan sonra bürokratlar bana, ?Bu ne iştir?? dediler. Ben de kendilerine; örneğin yüzlerce talebenin bulunduğu herhangi bir okulda, kalabalık dinleyici kesiminin bulunduğu bir konferansta, önemli bir toplantıda, onbinlerce seyircinin bulunduğu maçta, camide, hatta cemiyet hayatının her kesiminde, bir ülkede psikolojik sorunlar yaşayan çatlak insan sayısı yüzde olarak ne kadarsa, zikrettiğimiz kalabalık ortamlardaki çatlak sayısı da oransal olarak o kadardır…? dedim.
3 yıl önceki yazımızda yer alan satırlar bunlar…
Gelelim meselenin nirengi noktasına…
Sözün kısası, kalabalık dinleyici grubunun bulunduğu her ortamda içlerinden en az yüzde 2?sinin istatistiki olarak bir çıkıntılık yapma ihtimali bulunuyor. Bu nedenle böyle bir sorunun yaşanması olasılığını da sürekli göz önünde bulundurmak gerekiyor.
Onbinlerce insanın izlediği maçta onca anonsa ve takımına zarar verme ihtimaline rağmen bazı seyircilerin yasak cisimleri sahaya atmasının nedeni de budur. Konuyu zorlama yaparak çok nazik bir şekilde yazma çabasına gerek yok aslında. Yani içlerinden belli sayıda seyirci zinhar çatlak… Oransal olarak 30 bin kişinin izlediği maçta en az 50 ile 100 arasında izleyici psikolojik sorunlu demek bu.
Bu konudaki patalojik oran tam olarak nedir bilmiyorum ama, o oran yüzdelik olarak neye karşılık geliyorsa, cami, kışla, Meclis, okul, otobüs, salon vs. aklınıza gelebilecek her yerde o oranda her an sorun çıkarmaya ve çıkıntılık yapmaya aday çatlak var demektir. Sizler de bu tür durumlarla çok karşılaşmışsınızdır.
Bu durumu bilelim ki, hem her an bu tür bir şeyle karşılaşabileceğimizden emin olalım, hem de tedbiri ona göre alalım.
Gelelim yazının en başında yer verdiğimiz ve tüm yolcuların bir anons sonrası uçağı boşlattığı olaya… Ya çok sayıda çatlak yolcu her nasılsa bir araya toplanabildi, ya da neyin nasıl söyleneceğini bilemeyen pilotun bizzat kendisi çatlaktı.
Sizce orada tam olarak ne oldu acaba? Avrupa?da oranlar daha vahim mi dersiniz?
Haber 7
13 defa okundu. 
Bu habere yapılan yorumları dilerseniz, 
